کد خبر : 299

گفت‌وگو با «زهرا عباسی»، مؤسس «کتابخانۀ خانگی سارا و رکسانا» در مشهد

گروه سلامت و هنرجمعیت امام علی ، با کمک خیرین فرهنگ‌دوست، کار تجهیز کتابخانه‌های مؤسسۀ دارالاکرام ایتام را به ثمر رسانید.

با شنیدن نام فعالیت‌های خیریه یا عام‌المنفعه، در درجۀ اول به یاد جمع‌آوری کمک برای بیماران یا خانواده‌های بی‌بضاعت می‌افتیم. اما این فعالیت‌ها، می‌تواند شامل فعالیت‌های فرهنگی هم باشد.

«زهرا عباسی» مشاور پایه‌یک و کارشناس رسمی صنایع غذایی، پژوهشگر، نویسنده و مترجم در زمینۀ سلامت خانواده و مادر «سارا» 10ساله و «رکسانا» 2‌ساله، در شهر مشهد به نام دخترانش یک کتابخانۀ خانگی به راه انداخته است و در زمینۀ ترویج خواندن برای کودکان و نوجوانان و دانش‌آموزان تحت‌پوشش دارالاکرام ایتام فعالیت می‌کند. با او دربارۀ شکل‌گیری ایدۀ راه‌اندازی این کتابخانۀ خانگی و فعالیت‌های آن گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که می‌خوانید.

اولین جرقۀ ایجاد کتابخانۀ خانگی سارا و رکسانا چگونه ایجاد شد؟

سارا و رکسانا کتاب‌های زیاد و متنوعی داشتند. بیشتر این کتاب‌ها را از سال‌ها پیش با دقت و توجه خاصی انتخاب و خریداری کرده بودم و در جلسات مختلف و دورهمی‌ها آنها را به دیگران هم معرفی می‌کردم. خیلی از این کتاب‌ها در بازار موجود نبودند. سال گذشته بعد از بازگشت از نمایشگاه کتاب تهران تعدادی از دوستان، اقوام و آشنایان که بچه‌های دبستانی داشتند، برای مطالعۀ آنها ابراز علاقه کردند. برای اینکه آنها را در خواندن کتاب‌ها شریک کنیم و این خواندن‌ها نظام‌مند و باقاعده باشد، کتاب‌های‌مان را فهرست‌نویسی و طبقه‌بندی کردیم و مقرراتی برای امانت‌دادن کتاب‌ها وضع کردیم. بعد هم در یک جلسۀ صمیمی از علاقه‌مندان دعوت به عمل آوردیم و کتابخانۀ خانگی‌مان را به‌صورت رسمی افتتاح کردیم.

البته دوستان و آشنایان پیش از افتتاح کتابخانه هم از کتاب‌های ما استفاده می‌کردند، ولی چون این کار ضابطۀ خاصی نداشت، اکثر کتاب‌ها یا آسیب‌دیده به کتابخانه برمی‌گشتند، یا مفقود می‌شدند.

آیا این کار، کاملاً یک کار عام‌المنفعه است، یا از اعضا حق عضویت گرفته می‌شود؟

ما سال گذشته از اعضای فعال حاضر در جلسات بلندخوانی و بازدید، مبلغ ۱۰‌هزار تومان دریافت کردیم که صرف هزینه‌های بازدیدهای علمی و پذیرایی‌های جلسات کتابخوانی این یک سال شد.

برای جلوگیری از آسیب‌دیدن کتاب‌ها هم مقرر شد اگر عضوی کتابی را آسیب‌دیده تحویل دهد یا کتاب مفقود شود، در ازای هر کتاب آسیب‌دیده یک کتاب تهیه کرده و به کتابخانه اهدا کند.

کتابخانۀ ما برای تر‌ویج کتابخوانی در میان کودکان و نوجوانان، در سال گذشته یک طرح کتابخوانی در مدرسه را هم به اجرا درآورد. به این ترتیب که کتاب‌ها در کتابخانۀ مدرسه قرار داده شدند و بچه‌ها بدون پرداخت هیچ هزینه‌ای آنها را به امانت گرفتند.

دانش‌آموزان تحت پوشش مؤسسۀ دارالاکرام ایتام نیز به‌صورت کاملاً رایگان از کتاب‌ها و جلسات کتابخوانی ما بهره‌مند شده‌اند.

در جلساتی که برگزار می‌کنید، چه کارهایی انجام می‌شود؟

در تمام جلسات یک برنامۀ معرفی کتاب داریم‌. به این صورت که کتابی انتخاب شده و ابتدا معرفی می‌شود. سپس بسته به موضوع کتاب، فعالیتی مرتبط با آن انجام می‌گیرد. بعضی کتاب‌ها بلندخوانی می‌شوند و مورد بحث گروهی قرار می‌گیرند. در مورد بعضی دیگر، فعالیت عملی یا هنری انجام می‌دهیم. بعضی کتاب‌ها هم در یادگیری مشاهده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند. یعنی بچه‌ها برای یادگیری چیزی را مشاهده می‌کنند و برای کسب اطلاعات بیشتر به آن کتاب‌ها رجوع کرده و در مورد موضوع مورد مشاهده، گفت‌وگو می‌کنیم. در برخی جلسات قصه‌گویی داریم. گاهی اوقات هم با توجه به کتاب‌های مطالعه‌شده در جلسات قبلی، بازدیدهای علمی برگزار می‌کنیم.

کتاب‌های کتابخانه را با چه معیارهایی انتخاب می‌کنید و برای خریداری آنها از چه منابع مادی و معنوی کمک می‌گیرید؟

بخشی از کتاب‌های کتابخانه با توجه به فهرست‌های معرفی‌شده از مراجع معتبر نظیر فهرست لاک‌پشت پرنده یا کتابخانۀ مرجع کانون خریداری می‌شوند. تعدادی دیگر را هم با توجه به درخواست‌های اعضای کتابخانه تهیه می‌کنیم.

بیشتر کتاب‌ها و ابزار کمک‌آموزشی توسط خود ما خریداری شده‌اند. البته اقوام درجه‌یک و تعدادی از دوستان هم در زمان‌های مختلف از کتابخانه حمایت کرده و با اهدای کتاب، ماکت یا کمک‌های مادی به ما یاری رسانده‌اند.

کتابخانۀ سارا و رکسانا در چه سالی تأسیس شده و در این مدت چند کودک و نوجوان در آن عضو شده‌اند؟

 کتابخانه در خرداد ماه سال گذشته تأسیس شد. این کتابخانه یک کتابخانه خانگی است و تعداد اعضای ثابت حاضر در جلسات هفتگی ما ده نفر هستند که هستۀ اولیۀ کار کتابخوانی را تشکیل می‌دهند. ولی با توجه به استفادۀ دانش‌آموزان مدرسه از کتاب‌ها و برگزاری جلسات کتابخوانی برای دانش‌آموزان تحت‌پوشش دارالاکرام ایتام، تعداد افرادی که به‌طور مستقیم از کتاب‌ها و فعالیت‌های ما بهره‌مند شده‌اند، بیش از 500 نفر هستند.

ضمناً با درج گزارش‌های فعالیت‌های کتابخانه در وبلاگ و اینستاگرام «کتابخانۀ خانگی سارا و رکسانا» فارسی‌زبانان علاقه‌مند به کتاب و کتابخوانی در سراسر دنیا، از فعالیت‌های کتابخانه (کارهای انجام‌شدۀ مرتبط با کتاب‌ها، بازدیدها و معرفی کتاب‌های خوب) به‌صورت مجازی استفاده کرده‌اند.

این کتابخانه روی بچه‌ها چه اثرهایی داشته است؟

روحیۀ همکاری و همدلی در میان بچه‌ها به‌شدت تقویت شده است و علاقه‌مندی آنان به درک بهتر مطالب علمی با انجام آزمایش و تجربه‌های عملی مرتبط با موضوع به‌وضوح افزایش یافته است.کار مشترک تعدادی از اعضای کتابخانۀ ما در سال گذشته در جشنوارۀ «من هم کتاب می‌نویسم» به‌عنوان اثر قابل‌تقدیر انتخاب شد.

بچه‌ها با همکاری جمعی، یک آبگیر مصنوعی در ابعاد بسیار کوچک درست کردند و از نزدیک رشد و دگردیسی وزغ سبز خراسانی، رشد و دگردیسی سنجاقک‌ها و زندگی سایر جانداران ساکن این اکوسیستم آبی را مشاهده کردند و با مطالعۀ کتاب‌های مرتبط با آنها، اطلاعات بسیار خوبی در مورد جانوران ساکن آبگیرها کسب کردند‌. این دست مشاهدات مستقیم اعتماد‌به‌نفس آنها را در انجام کار گروهی و پروژه‌های علمی بسیار تقویت کرده است.

فعالیت‌های کتابخانۀ ما علاوه بر وبلاگ و اینستاگرام کتابخانه، در گروه‌های دوستدار کودک ایران و گروه‌های مجازی ترویج کتابخوانی نیز منعکس می‌شود و بسیاری از افراد، از این فعالیت‎ها ایده گرفته و قدم‌های خوبی برای کتابخوانی به‌صورت فردی یا گروهی برداشته‌اند.

هدف اصلی ما از راه‌اندازی کتابخانه و انعکاس گزارش جلسات آن در فضای مجازی، معرفی و ترویج خواندن کتاب‌های خوب در میان کودکان و نوجوانان بود که پس از گذشت یک سال به لطف خدا، به نحوی عالی محقق شده است. بسیاری از کتاب‌های جذاب علمی که از طریق فعالیت‌های کتابخانه معرفی شدند، قبل از این در میان کودکان و نوجوانان مهجور مانده بودند.

در حال حاضر کتابخانۀ ما به عنوان یکی از گروه‌های فعال دوستدار کودک در ایران، در بانک اطلاعاتی مؤسسۀ پژوهشی کودکان دنیا ثبت شده است و ما بسیار خوشحالیم که جمع کوچک‌مان، نقش شایسته‌ای در معرفی کتاب‌های مناسب و ترویج خواندن آنها در میان کودکان و نوجوانان و خانواده‌های‌شان ایفا می‌کند.

آیا کتاب‌ها فقط علمی هستند یا موضوعات دیگر را هم پوشش می‌دهند؟

در حال حاضر کتابخانه ۶۸۰ جلد کتاب دارد. یک‌ششم کتاب‌ها علمی هستند و بقیه در زمینه‌های مختلف نظیر داستان و شعر، مذهبی، مهارت‌های زندگی و فلسفه، محیط زیست، هنر و... طبقه‌بندی شده‌اند.

در زمینۀ ترویج کتابخوانی که از اهداف کتابخانۀ خانگی سارا و رکسانا است، تا کنون چه کارهایی انجام شده است؟

یکی از اهداف ما ترویج خواندن با کمک به راه‌اندازی کتابخانه در مناطق بسیار محروم است. در سال گذشته با همکاری اعضای کتابخانه و خیرین فرهنگ‌دوست، کتابخانۀ خانۀ ایرانی طبرسی جمعیت امام علی را که محلی برای آموزش کودکان محروم و بازمانده از تحصیل است، راه‌اندازی و تجهیز کردیم. به لطف خدا و همراهی و همکاری دوستان گروه سلامت و هنر، در ماه جاری با کمک خیرین فرهنگ‌دوست، کار تجهیز کتابخانه‌های مؤسسۀ دارالاکرام ایتام و خانه‌های ایرانی و علم جمعیت امام علی را هم به انجام رساندیم. من تصور نمی‌کردم این کار به این زودی‌ها میسّر شود، ولی همراهی ارزشمند دوستان گروه سلامت و هنر  کار را برای‌مان بسیار آسان کرد.

راه‌اندازی کتابخانه برای کودکان کوره‌پزخانه‌های اطراف مشهد هم در برنامه‌های ماست که امیدواریم به‌زودی محقق شود.

بنفشه محمودی

 

ارسال نظر

advertise advertise advertise advertise advertise advertise advertise
02188004648 , 02188004647 تهران خیابان بیست و هفتم کردستان خیابان اول خیابان بیست و هشتم پلاک 20 تهران خیابان نامجو نبش کوچه محلوجیان پلاک 2 واحد 3