کد خبر : 427

هفته نامه "شهر امید" در بیست و دومین شماره خود نوشت:

در سرمایه‌گذاری اجتماعی حمایت‌های نقدی و غیر نقدی افراد مختلفی از جامعه از طریق زیرساخت‌های اینترنتی جذب می‌شود.

تأمین جمعی سرمایه (crowdfunding) شیوه جدیدی برای تأمین تمام یا بخشی از سرمایه مورد نیاز جهت آغاز یا انجام یک فعالیت مشخص است، که از سال ۲۰۰۶ مورد استفاده رسمی قرار گرفته است. در این روش، که سرمایه‌گذاری اجتماعی نیز نامیده می‌شود، حمایت‌های نقدی و غیر نقدی افراد مختلفی از جامعه، برای یک هدف مشخص، از طریق زیرساخت‌های اینترنتی جذب می‌شود.

توسعه شگرف این شیوه تأمین سرمایه، باعث شد که دانشگاه MIT در گزارش سال ۲۰۱۲ خود، تأمین جمعی سرمایه را یکی از ده‌ فناوری برتر متأثرکننده جهان معرفی کند. سازمان بین‌المللی کار نیز معتقد است که تأمین جمعی سرمایه می‌تواند با واقعیت‌بخشی به فعالیت‌های اجتماعی و کارآفرینانه از طریق حمایت‌های جمعی، سرعت‌بخش توسعه اقتصاد محلی، ایجاد شغل و کاهش فقر در جوامع باشد.

در یک سامانه تأمین جمعی سرمایه، این امکان در اختیار صاحبان پروژه، ایده یا کسب‌وکار گذاشته می‌شود که پروژه‌های خود را معرفی کنند. پروژه ارائه ‌شده در سامانه، مورد بررسی اولیه قرار گرفته و در صورت داشتن شرایط حداقلی، برای نمایش تائید می‌شود. کاربران سامانه می‌توانند این پروژه‌ها را بر اساس دسته‌بندی‌ها و فیلترهای مختلف مشاهده کرده و در صورت تمایل به حمایت، بخشی از سرمایه مورد نیاز پروژه را تأمین ‌کنند. بسته به مدل فعالیت سامانه، در قبال این حمایت ممکن است پاداشی به حامی ارائه شده،‌ سود و زیان شرکت مجری پروژه به وی واگذار شده یا اینکه تعهد شود که سرمایه وی با شرایط معینی، در طی زمان مشخصی برگشت داده می‌‌شود.

پس از موفقیت یک پروژه در تأمین سرمایه، صفحه‌ای به آن تخصیص داده می‌شود که از طریق آن، اطلاعات کامل پروژه در دسترس کاربران سامانه قرار خواهد گرفت؛ مثلاً اینکه یک پروژه با چه شرایطی تأمین سرمایه شده است، سرمایه مورد نیاز آن چقدر بوده است، چه سرمایه‌گذارانی روی آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند، وضعیت فعلی اجرای پروژه به چه صورتی است و چه گزارش‌هایی از اجرای پروژه در اختیار مخاطبان قرار داده‌ شده است.

مدل‌های رایج تأمین جمعی سرمایه

چهار مدل کلی تأمین جمعی سرمایه عبارتند از: اهدای سرمایه، دادن سرمایه در قبال دریافت پاداش، دادن سرمایه به صورت وام و دادن سرمایه در قبال مشارکت در سود و زیان.

  1. مدل مبتنی بر اهدا بیشتر برای پروژه‌های خیریه، اجتماعی، بشردوستانه و غیر انتفاعی کاربرد داشته و تأمین‌کنندگان این نوع از پروژه‌ها اغلب برای رسیدن به رضایت درونی اقدام به تأمین سرمایه این فعالیت‌ها می‌کنند.
  2. در مدل مبتنی بر پاداش، حامی در قبال حمایت خود پاداشی را دریافت می‌کند. این پاداش ممکن است مادی یا معنوی بوده و ارزش آن با حمایت انجام‌شده برابر باشد یا نباشد. در بسیاری از مواقع، این پاداش می‌تواند محصول یا خدمتی باشد که انجام پروژه منجر به تولید آن خواهد شد. این حالت، حکم پیش‌فروش خروجی پروژه را داشته و معمولاً برای حمایت و تشویق صاحب پروژه برای اجرای آن انجام می‌شود.
  3. مدل مبتنی بر وام در‌ واقع حکم یک وام فردبه‌فرد (بدون واسطه) را خواهد داشت، که البته به دلیل تعدد وام‌دهندگان در اصل یک وام جمع‌ به فرد خواهد بود.
  4. در مدل مبتنی بر مشارکت معمولاً بودجه مورد نیاز توسعه یک کسب‌وکار نوپا یا در حال توسعه تأمین شده و سرمایه‌گذار نقش مشارکت‌کننده پروژه را خواهد داشت.

سیاست «همه یا هیچ»

«همه یا هیچ» یکی از سیاست‌های کلیدی در تأمین جمعی سرمایه است. طبق این سیاست، در صورتی که پروژه‌ای بتواند سرمایه مورد نیاز خود را در طی بازه زمانی مشخصی تأمین کند، موفق تلقی شده، در غیر این صورت از حلقه تأمین سرمایه خارج شده و سرمایه تأمین‌کنندگان به آن‌ها برگشت داده می‌شود. این سیاست دارای منافع زیر است:

  1. بهینه است؛ متقاضیان تأمین سرمایه را به سمتی سوق می‌دهد که حداقل سرمایه‌ای را اعلام کنند که با دریافت آن پروژه‌شان اجرا می‌شود.
  2. ایجاد انگیزه می‌کند؛ اگر متقاضیان تأمین جمعی سرمایه یا تأمین‌کنندگان فعلی ببینند که پروژه مورد نظرشان به دلیل عدم تکمیل حمایت‌ها در خطر لغو شدن قرار دارد، با توجیه دیگر تأمین‌کنندگان و جذب حمایت آن‌ها سعی می‌کنند از این امر جلوگیری کنند.
  3. جواب داده است؛ تجربه‌های پیشین جهانی کارایی این سیاست را به‌ویژه در مدل‌های مبتنی بر اهدا و پاداش نشان داده است.

مهربانه یک بستر تامین جمعی سرمایه است که به صورت تخصصی در بخش تامین سرمایه برای پروژه‌های خیریه فعالیت می‌کند. این پلتفرم تاکنون موفق شده بیش از چهار میلیارد ریال کمک نقدی برای انواع پروژه‌های خیریه جمع‌آوری کند. در آخرین کمپینی که توسط این بستر برگزار شده است، برای 1500 کودک بازمانده از تحصیل در مناطق محروم، نوشت‌افزار و کوله‌پشتی تهیه و تحویل می‌‌شود. این کمپین در قالب 7 پروژه مختلف، با همکاری 7 موسسه خیریه که 3 موسسه در تهران و 4 موسسه در شهرستان‌های محروم مشغول فعالیت هستند آغاز شده و تاکنون 3 پروژه موفق شده‌اند سرمایه مورد نیاز خود را با موفقیت جذب کنند. گل‌رخ بحری مدیرعامل مهربانه در پاسخ به این سوال که چرا پروژه‌ای با این حجم و گستردگی در مهربانه آغاز شده است می‌گوید: «واقعیت این است که این بچه‌ها در آینده تک‌تک ما تاثیرگذار هستند و اکنون زمانی است که ما می‌توانیم روی زندگی خودمان و دیگران تاثیرگذار باشیم. ما می‌خواهیم با استفاده از بستر فناوری اطلاعات نشان دهیم که مشارکت کردن در ایجاد تحول و کمک به توانمند شدن بچه‌ها بهتر از پول دادن به آن‌هاست. از طرف دیگر تاثیر شبکه‌های اجتماعی باعث بالا رفتن مشارکت و جدی گرفتن موضوع توسط کل جامعه می‌شود. ضمن این‌که در این بستر، شفاف‌سازی در فعالیت‌های خیرخواهانه باعث می‌شود مخاطب دقیقا بداند برای چه منظوری پول پرداخت می‌کند، این فرهنگ باید در جامعه ایجاد شود که در ازای کمک و کار خیری که می‌کنیم حق داریم انتظار پاسخ داشته باشیم و خروجی ببینیم.

علی اصلان شهلا

ارسال نظر

advertise advertise advertise advertise advertise advertise advertise
02188004648 , 02188004647 تهران خیابان بیست و هفتم کردستان خیابان اول خیابان بیست و هشتم پلاک 20 تهران خیابان نامجو نبش کوچه محلوجیان پلاک 2 واحد 3