کد خبر : 464

هفته نامه "شهر امید" در بیست و پنجمین شماره خود نوشت:

حاج حسین آقا ملک باغ مشجر و معروف «ملک» در شهر ری را به آموزش و پرورش شهر ری واگذار کرد.

خبر، کوتاه اما شگفت‌انگیز بود؛ باغ و قصری تاریخی، یک خواب و یک لبخند، اجزای این خبر را دربرمی‌گرفت. نشریه تهران مصور تیتر زد: «ماجرای جالب واگذاری یک قصر تاریخی» و روزنامه اطلاعات نیز آن را اینگونه بازتاب داد «باغ مشجر و معروف «ملک» در شهر ری از طرف آقای «ملک» به اداره آموزش و پرورش واگذار شد.»

اما این خبر، چه شگفتی‌ای در خود داشت که نگاه‌ها را به سوی خود کشاند؟ ماجرا به یک باغ و قصر تاریخی درون آن بازمی‌گشت. با تهران مصور به زمستان 1348 خورشیدی می‌رویم: «این بنای تاریخی در آستانه ویرانی بود اما حاج حسین آقا ملک به دلیل خاطرات قدیم از آن قصر به هیچ‌روی نمی‌خواست آنجا را از دست دهد تا این که روزی رییس آموزش و پرورش شهر ری نزد او رفت و ماجرای خوابی شگفت‌انگیز را برای او تعریف کرد که شب پیش از آن دیدار دیده بود.» آن خواب شگفت‌انگیز، گویی می‌خواست سرنوشت باغ و قصری تاریخی را از نو بنویسد؛ بنایی تاریخی که به روایت تهران مصور در شماره 1276 «مخفی‌گاه محمدعلیشاه و اقامتگان شاهان قاجار بود.»

 

گزارش‌نویس مجله تهران مصور، آن خواب را از زبان رییس آموزش و پرورش شهر ری روایت کرد: «من شب پیش مرحوم پدرتان را در خواب دیدم که با سید جلیل‌القدری که گویا حضرت عبدالعظیم بود در صحن همین کاخ قدم میزدند و مرحوم ملک میگفت که در نظر دارم این محل را به یک امر خیر اختصاص دهم.» اکنون حاج حسین آقا ملک، ثروتمند نیکوکار و واقف بزرگ آن زمانه، در موقعیتی دشوار جای گرفته بود. او خاطره‌هایی فراوان از آن باغ و قصر تاریخی داشت. فراتر از آن، این عمارت بزرگ تاریخی از پدر به او ارث رسیده بود. او باید تصمیمی بزرگ می‌گرفت؛ بزرگی آن تصمیم اما به اندازه بزرگی خود آن نیک‌مرد بود. او تنها لبخند زد.

تهران مصور، پاسخ «آقای وقف ایران» را اینگونه روایت کرد: «حاج حسین آقا با لبخند گفت: من قول شما را پذیرفتم و برای اینکه این خواب تعبیری درست داشته باشد، آنرا به آموزش و پرورش شهر ری واگذار می‌کنم ... و بدین ترتیب کاخی که میرفت منهدم شود، در اختیار آموزش و پرورش قرار گرفت.»

خبر اهدا و وقف آن باغ و قصر تاریخی به تندی در میان اهالی فرهنگ ایران پیچید. حاج حسین آقا ملک، فرزند حاج کاظم ملک‌التجار بازرگان پرآوازه ایران در روزگار ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه قاجار، اکنون در پسِ وقف‌هایی بسیار که به مردم تهران و مشهد و نیز دیگر مردمان ایران کرده بود، باز با وقف یک بنای معظم دیگر، نام خود را بر سر زبان‌ها انداخت.

روزنامه اطلاعات در روز پنج‌شنبه 25 دی 1348 خورشیدی گزارش کرد: «مردم شهرستان ری با انتشار خبر واگذاری باغ معروف ملک به اداره آموزش و پرورش شهر ری مراتب تشکر و امتنان خود را از آقای ملک بوسیله نامه، تلفن و تلگراف ابراز داشته و از اقدام خیرخواهانه ایشان صمیمانه سپاس‌گزاری نموده‌اند.» همچنین خبر داد که چند آموزشگاه در باغ مشجر و معروف «ملک» در شهر ری ایجاد خواهد شد. این روزنامه البته به تفصیل درباره چگونگی اهدای این باغ و قصر تاریخی و نیز دیگر موقوفات حاج حسین آقا ملک نوشت: «اخیرا از طرف آقای حاج حسین ملک که یکی از معاریف نیکوکار و دانش دوست کشور می‌باشد باغ معروف و زیبای (ملک) در شهر ری در اختیار اداره آموزش و پرورش شهرستان ری قرار گرفت تا برای احداث ساختمان چند باب دبستان و دبیرستان مورد استفاده قرار گیرد.»

گزارش‌نویس روزنامه اطلاعات همچنین روایت کرد: «آقای حاج حسین ملک سوابق ممتدی در امور خیریه، ایجاد کتابخانه و احداث اماکن عام‌المنفعه دارد و وقف کتابخانه ملک که دارای 25 هزار جلد کتابهای نفیس و گرانبها می‌باشد به آستان قدس رضوی از جمله اقدامات خیرخواهانه و فرهنگی ایشان است. از مجموعه کتاب‌هائی که در این کتابخانه نگهداری میشود بیش از 12 هزار جلد آن خطی بوده و از لحاظ تاریخی و قدمت کم‌نظیر است.» این روزنامه با اشاره به این که «آقای ملک در طول زندگی خود خدمات شایان توجهی به فرهنگ کشور نموده و با واگذاری املاک شخصی خود به موسسات فرهنگی مقام والایی را برای خود احراز نموده است» یادآور شد: «باغی که اخیرا از طرف آقا ملک در اختیار اداره آموزش و پرورش شهر ری قرار گرفت بالغ بر پنج هزار متر مربع وسعت دارد و بطوری که کارشناس مربوطه اعلام داشته است ارزش تقریبی آن در حدود دو میلیون تومان می‌باشد.»

باغ و قصر تاریخی ملک در شهر ری که بدین‌ترتیب در زمستان 1348 خورشیدی، یعنی دو سال و نیم پیش از درگذشت حاج حسین آقا ملک در صد و یک سالگی، به اداره آموزش و پرورش شهر ری اهدا و وقف شده بود، چندی بعد به یک مجتمع بزرگ آموزشی برای دانش‌آموزان مقاطع گوناگون تحصیلی بدل شد؛ موقوفه‌ای که وامدار یک خواب دلنشین و لبخندی والامنشانه بود.

مژگان جعفری/ روزنامه‌نگار

 

ارسال نظر

advertise advertise advertise advertise advertise advertise advertise
02188004648 , 02188004647 تهران خیابان بیست و هفتم کردستان خیابان اول خیابان بیست و هشتم پلاک 20 تهران خیابان نامجو نبش کوچه محلوجیان پلاک 2 واحد 3