کد خبر : 526

هفته نامه "شهر امید" در سی امین شماره خود نوشت:

خیلی وقت‌ها حضور ما می‌تواند تاثیرات اجتماعی فراوانی داشته باشد که از آن بی‌خبریم و شادی یک شب به‌یادماندنی برای مددجویان مهم‌ترین نتیجه این با هم بودن‌هاست.»

در سومین طبقه ساختمانی کوچک در مرکز شهر تهران، دختران با لباس‌های شاد و موهای آراسته و چهره‌های خندان میزبان میهمانانی بودند که آمده بودند تا یلدای ۹۴ را این‌بار نه در خانه‌هایشان که در کنار دخترانی بگذرانند که اینجا زیر سقف یک مرکز نگهداری شبانه‌روزی کودکان، برای خودشان خانواده‌ای از جنسی دیگر دارند. خانواده‌ای که شبیه خانواده‌های معمولی نیست. یک خانواده گسترده که آدم‌هایش هر کدام قصه‌ای دارند. قصه‌ای از زندگی‌های سخت که از آن‌ها بچه‌هایی مانده که از بی‌پناهی و تنهایی اینجا زیر یک سقف پناه گرفته‌اند. امسال هم آن‌ها و شاید باید گفت نه فقط آن‌ها که بسیاری دیگر از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست در تهران و دیگر شهرها پای سفره یلدایی گردهم می‌آیند که بانی آن‌ها خیران هستند. آن‌هایی که سال‌هاست شب‌های یلدا را نه در کنار خانواده‌های اصلی‌شان که در کنار کودکان و نوجوانانی می‌گذرانند که در طولانی‌ترین شب سال چشم به راه آمدن میهمان‌هایی هستند که  بسیاری از آن‌ها را نمی‌شناسند.

مناسبت‌های مذهبی و آیینی نه تنها در ایران که در همه کشورهای جهان فرصتی برای برگزاری برنامه‌ها و فعالیت‌های خیریه‌هاست. نهادهای مردمی که تلاش می‌کنند فرهنگ انسان‌دوستی و امور خداپسندانه را در میان مردم ترویج کنند، نیازمند فرصت‌هایی هستند که به گردهمایی تعداد بیشتری از مردم منجر می‌شود و همین دور هم آمدن‌ها می‌تواند فرصتی برای توجه دادن آن‌ها به اهمیت مشارکت در امور خیریه باشد. در ایران کثرت مناسبت‌های مذهبی و آیینی امتیاز و فرصتی است که بسیاری از خیریه‌ها از آن استفاده می‌کنند. نگاهی به روند و رویکردهای اجتماعی مناسبت‌های مذهبی در ایران مانند ایام سوگواری محرم و به‌ویژه تاسوعا، عاشورا و اربعین و مناسبت‌های آیینی و سنتی دیگری مانند عید نوروز و شب یلدا نشان می‌دهد جامعه کشش و کنش بیشتری برای مشارکت در امور خیریه در این مقاطع زمانی دارد و خیریه‌هایی که همزمان با این ایام با برنامه‌ریزی‌های هدفمند سعی در جذب مشارکت‌های مردمی، جذب داوطلبان و همچنین کمک‌رسانی به نیازمندان دارند، اغلب به تجربه‌های موفقی دست ‌یافته‌اند که می‌تواند برای برنامه‌ریزی در سایر مناسبت‌ها به کار بیاید.

همه با هم مثل یک خانواده

درست در همین هفته که در بسیاری از خانواده‌ها سفره‌های خوش‌رنگ یلدا گشوده و چیده می‌شود اما برای نیازمندانی که خانواده‌ای ندارند از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست گرفته تا مددجویانی که در انواع مددسراها، خانه‌های سالمندان و ... نگهداری می‌شوند، گذراندن شب‌هایی مانند یلدا اغلب غم‌انگیزتر از دیگر شب‌های سال است.

«بهاره صادقی» مددکار اجتماعی با اشاره به همین نکته به «شهر امید» می‌گوید:

«کودکان یا حتی نوجوانانی که در مراکز نگهداری شبانه‌روزی چه خصوصی و چه دولتی زندگی می‌کنند اغلب همزمان با شب یلدا یا شب عید یا هر مناسبت دیگری که خانواده‌ها را دور هم جمع می‌کند، بیشتر گوشه‌گیر و منزوی می‌شوند. خیلی وقت‌ها در برنامه‌ها با این مساله مواجه بوده‌ام که آن‌ها برای حضور در جمع مقاومت دارند چراکه از نظر روحی در این زمان‌ها، احساس تنهایی و بی‌خانواده بودن بیشتر به سراغشان می‌آید.»

درحالی‌که بسیاری از مردم فکر می‌کنند با کمک‌های مادی، مثلا خرید اقلام مصرفی شب یلدا و اهدا به مراکز خیریه تمام مسئولیتشان را برای کمک به مددجویان انجام داده‌اند، اما چنانکه صادقی می‌گوید مهم‌ترین و موثرترین کمک در این ایام حضور در این مراکز و به‌نوعی مشارکت در جشن‌ها و مراسمی است که برگزار می‌شود: «ممکن است که ما در سایر روزهای سال برای دعوت از میهمان‌ها برای حضور در مراسم مشکلی نداشته باشیم و داوطلبان زیادی باشند که برای حضور در مراسم یک مرکز شبانه‌روزی فرصت داشته باشند اما شبی مثل یلدا به هر حال هر کسی در خانواده‌اش یا در کنار جمع دوستان برنامه‌ای دارد. اغلب حتی ممکن است دوست داشته باشند که در برنامه‌های ما مشارکت کنند اما اولویت خانواده را مطرح می‌کنند. ما چند سال است که در حال ترویج این موضوع هستیم که می‌شود حتی با جمعی از خانواده دست‌کم ساعاتی از همین طولانی‌ترین شب سال را کنار بچه‌ها و افرادی گذراند که خانواده‌ای ندارند و در چنین شبی بیش از هر زمانی احساس تنهایی می‌کنند.»

به گفته صادقی اگرچه کمک‌های مادی مردم به مراکز خیریه همزمان با یلدا برای برگزاری مراسم در جای خود اقدامی قابل‌توجه و ستودنی است اما اگر بتوانیم روحیه مشارکت جمعی در جشن‌ها و مراسم چنین شب‌هایی را در جامعه ترویج کنیم، همه با هم می‌توانیم خاطره‌ای متفاوت از یلدا را برای خودمان و دیگران بسازیم.

احساس تنهایی و بی‌پناهی یکی از مهم‌ترین مشکلاتی است که اغلب مددجویان در مراکز شبانه‌روزی یا مراکز نگهداری از سالمندان، معلولان و ... با آن مواجه هستند. کودکانی که در این مراکز بزرگ می‌شوند حتی در صورت برخورداری از امکانات رفاهی و خدماتی مناسب که در شماری از مراکز خصوصی بهتر از مراکز دولتی ارائه می‌شود، باز هم از نظر روحی با چالش‌هایی مواجه‌اند که به گفته مددکاران حضور در جمع و برقراری ارتباطات دوستانه و پایدارتر می‌تواند به آن‌ها برای عبور از این چالش‌ها و بحران‌های روحی کمک کند.

بعضی از خیریه‌ها به‌ویژه خیریه‌هایی که به‌صورت خصوصی فعالیت می‌کنند، در دهه‌های اخیر به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کرده‌اند که همزمان با چنین مناسبت‌هایی بچه‌هایی که تحت پوشش به اصطلاح حامی‌ها هستند بتوانند این شب را در کنار آن‌ها و در جمع خانواده سپری کنند. حامی، شخصی است که یک یا چند کودک را در مراکز نگهداری تحت حمایت مالی و عاطفی خود دارد.

«سروش صالحی» و همسرش یکی از این حامی‌ها هستند که دو خواهر ۹ و ۱۲ ساله را حمایت می‌کنند: «ما به  دلایل مختلف امکان سرپرستی این بچه‌ها را در خانه نداریم، از یک سو قوانین محدودکننده است و از سوی دیگر به دلیل اینکه خودمان دو فرزند داریم برای نگهداری کودکان جدید در خانه فضا و امکانات کافی را هم در اختیار نداریم، اما بر اساس مشاوره‌ای که مددکاران یک مرکز نگهداری شبانه‌روزی کودکان به ما داده‌اند، این دو خواهر را تحت سرپرستی قرار داده‌ایم. آن‌ها در همه برنامه‌ها و مناسبت‌های خانوادگی ما حضور دارند، سال گذشته نوروز آن‌ها را با اجازه موسسه به سفر بردیم. به گفته مددکاران حضور این بچه‌ها در کنار خانواده ما تاثیر قابل‌توجهی در شرایط روحی آن‌ها داشته است. درست است که این حمایت کامل و تام نیست اما از اینکه ما صرفا هر ماه کمک مالی به این موسسه کرده باشیم بهتر است و خودمان هم احساس بهتری نسبت به این شیوه کمک کردن داریم.» 

این شیوه یعنی مشارکت در امور خیریه و قرار گرفتن در نقش یک حامی فعال، از موضوعاتی است که در روند فعالیت‌های اجتماعی و داوطلبانه در ایران کمتر شناخته و نهادینه شده است. مردم عموما علاقه‌مند به اعطای کمک‌های مالی هستند که اگرچه در نوع خود ارزشمند است اما مددکاران اجتماعی و فعالان در حوزه امور خیریه حالا تلاش می‌کنند، انواع دیگری از فعالیت‌های اجتماعی را که موجب شکل‌گیری شبکه‌های اجتماعی تاثیرگذارتر می‌شود هم در ایران ترویج کنند.

این نکته‌ای است که «الهام رزمجو»، مشاور یکی از خیریه‌های تهران و مددکار اجتماعی درباره آن به «شهرامید» می‌گوید:

«جامعه ما به انواع و اشکال متنوعی از فعالیت‌های اجتماعی و خیریه‌ای نیازمند است. ممکن است برای برخی از افراد کمک‌رسانی مالی ممکن نباشد یعنی آن‌ها از نظر اقتصادی در شرایطی نباشند که بتوانند افرادی را تحت سرپرستی قرار داده یا ماهیانه به خیریه‌ای کمک مالی برسانند، اما بتوانند به‌صورت داوطلبانه فعالیتی در راستای امور خیریه داشته باشند؛ این همان فرهنگی است که ما باید تلاش کنیم به‌ویژه در میان نسل جوان  شناخته شود.»

به گفته او جوانان انگیزه و توان بیشتری برای مشارکت در این برنامه‌ها دارند: «مشارکت در امور خیریه تنها به حضور در بازارچه‌های غذا یا کمک‌رسانی‌هایی از این نوع که تاکنون در جامعه ما شناخته شده‌اند، محدود نمی‌شود. یک مربی یا مدرس آموزش زبان می‌تواند بخشی از زمانش را برای زبان‌آموزی به کودکان و دانش‌آموزان خیریه اختصاص بدهد. ما در میان داوطلبان نسل جدید افرادی را داریم که هر ماه یک شب می‌آیند و همراه خودشان بچه‌ها را به سینما یا تئاتر و موزه می‌برند. نکته مهم این است که خیریه‌ها عموما از نظر تعداد نیروی انسانی فعال با محدودیت مواجه‌اند و در تنگنا هستند. خیلی وقت‌ها حضور یک نیروی فعال که بتواند به نیازهای امروزی و در واقع نیازهایی فراتر از خوراک و لباس مددجویان پاسخ بدهد برای یک خیریه ضروری‌تر است.»

 

 

 

 

ارسال نظر

advertise advertise advertise advertise advertise advertise advertise
02188004648 , 02188004647 تهران خیابان بیست و هفتم کردستان خیابان اول خیابان بیست و هشتم پلاک 20 تهران خیابان نامجو نبش کوچه محلوجیان پلاک 2 واحد 3