کد خبر : 642

هفته نامه "شهر امید" در سی و نهمین شماره خود نوشت:

یک جهانگرد فرانسوی با اشاره به تاثیرگذاری کاروانسراهای بین راهی در آسایش مسافران، آن‌ها را مهمان‌خانه‌های مشرق‌زمین نام می‌نهد که از سنت وقف تشکیل یافته اند.

نیکوکاران و واقفان ایرانی در دوره‌های گوناگون تاریخ این سرزمین دیرینه، نقشی بزرگ و جایگاهی والا در گسترش تاسیسات و امکانات شهری و سرزمینی داشته‌اند.

ارنست اورسل، جهانگرد بلژیکی که در دوره قاجار به ایران سفر کرده است در کتاب «سفرنامه قفقاز و ایران» از یک امکان مهم در جاده‌های ایران در آن روزگار سخن می‌راند که مسافران بی‌آن راه به جایی نمی‌برده و در راه می‌مانده‌اند: «بعد از پنج ساعت راه‌پیمایی دشوار و گاهی پرخطر سرانجام به خرزان رسیدیم. 

این دهکده‌ محقر- که فقط از چند کلبه‌ گلی تشکیل شده و شش ماه از سال را زیر پوششی از برف مستور بود- کاروانسرای بسیار خوبی داشت. اینجا نیز، اگر گفته‌ قاطرچی‌ها را باور کنیم، نظیر کلیه‌ کاروانسراهای دیگر به امر شاه عباس ساخته شده است.... یک کاروانسرا به طور کلی مرکب از چهار ساختمان مجزا برای اصطبل‌ها و انبارها است که به شکل زاویه‌ قائمه‌ای دور یک حیاط بنا شده و در ورودی آن زیر تاق بلند بیضی شکلی به جاده باز می‌شود. شب‌ها این در را از پشت محکم می‌بندند. در دو طرف این در، قسمت عمده‌ بنا، متشکل از طبقه‌ هم‌کف و بالاخانه قرار گرفته است. گاهی بالای تاق در ورودی، یک بالاخانه کوچک دیگری نیز قرار دارد.

در بعضی از کاروانسراها که موقعیت ایجاب می‌کند، حوض چهارگوشی در وسط حیاط برای تأمین آب مصرفی مسافران احداث شده است. داخل حیاط توی دیوارهایی که ضخامت زیادی دارند، یک متر بالاتر از زمین، طاقچه‌های بزرگی به عرض سه متر و عمق دو متر تعبیه شده تا مسافرانی که مایل نیستند برای استراحت در اتاق‌ها پول بیشتری بپردازند، از همین جان‌پناه‌ها استفاده کنند. اغلب کاروانسراها وقف هستند و پذیرایی در آنها مجانی است

بخشی از این کاروانسراهای وقفی و عام‌المنفعه در تاریخ ایران، دستاورد کوشش‌های زنان نیک‌اندیش بوده است. از اینگونه زنان در روزگار صفوی بسیار نشان داریم. فیگوئرا سفیر اسپانیا در ایران عصر صفوی در سفرنامه خود در این‌باره می‌نویسد: «زنان ثروتمند عصر صفوی در کارهای خیر و عام‌المنفعه از مردان دست‌ودل‌بازتر بودند، به طوری که بسیاری از کاروانسراها و ساختمانهای عام‌المنفعه از صدقات زنان که معمولا فقیرتر از مردان بودند، ساخته می‌شد.» تاورنیه، جهانگرد فرانسوی با اشاره به تاثیرگذاری این کاروانسراها در آسایش مسافران، آن‌ها را مهمان‌خانه‌های مشرق‌زمین نام می‌نهد که با بهره‌گیری از سنت وقف توانسته‌اند در بهره‌گیری مسافران از این نیک‌اندیشی سودمند آیند.

 

ارسال نظر

advertise advertise advertise advertise advertise advertise advertise
02188004648 , 02188004647 تهران خیابان بیست و هفتم کردستان خیابان اول خیابان بیست و هشتم پلاک 20 تهران خیابان نامجو نبش کوچه محلوجیان پلاک 2 واحد 3