کد خبر : 654

دوهفته نامه "شهر امید" در چهلمین شماره خود نوشت:

گزارشی از طرح خیریه «با من بخوان» برای کتابخوانی در مناطق محروم

طرح «با من بخوان» یکی از طرح‌های نسبتا موفق است که طی سال‌های اخیر توانسته در نقاط محروم کشورمان جای خود را باز کند و در برخی نقاط با حمایت موسسات خیریه به گسترش و ترویج کتابخوانی در این مناطق کمک کند. این طرح اگرچه برای گسترش و همه‌گیر شدن نیاز به همکاری موسسات خیریه در بسیاری از نقاط ایران دارد، اما بیش از آن باید ضرورت نیاز به چنین طرحی و فرهنگسازی گسترش آن در نزد موسسات خیریه و مقامات مسئول بیش از پیش حس شود. همه باید به این باور برسند که برای داشتن جامعه‌ای سالم و کتابخوان نیاز است تا کودکان را به کتاب خواندن عادت دهند؛ وگرنه اگر کسی بدون پیش‌زمینه کتابخوانی بزرگ شود، بسیار بعید است که بتوان او را در آینده کتابخوان کرد.

زهره قائینی، سرپرست موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان و نوجوانان در این زمینه می‌گوید: موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان در سال 1379 به شکل رسمی ثبت و راه‌اندازی شده است. این نهاد پس از سال‌ها کار پژوهشی و انتشار مجموعه کتاب‌های تاریخ ادبیات کودکان و اجرای پروژه کتابک، به‌عنوان پایگاه مجازی ترویج خواندن که یکی از پربیننده‌ترین سایت‌ها در زمینه آشنایی با فرهنگ و ادبیات کودکان و ترویج خواندن در ایران است، کم‌کم به این نکته پی برد که جامعه ایران به‌ویژه خانواده‌های محروم و کم‌درآمد به‌شدت در زمینه موضوع خواندن درست و بهینه با کودکان در فقر شناختی و اجرایی به سر می‌برند.

وی می‌افزاید: این موسسه برای کمک به کودکان کار و خیابان، صندوق آموزش و توانمندسازی کودکان کار (توانک) را در سال ۱۳۸۵پایه‌ریزی کرد که این صندوق با کمک‌های مردمی اداره می‌شود. صندوق با اهدای کتاب‌های مناسب به‌ویژه کتاب‌هایی در حوزه آموزش خلاق کودک‌محور به این نتیجه رسید که در این حوزه، فقر شناختی و فقر محتوایی کار پایدار و سازنده را با دشواری و آسیب روبه‌رو کرده است.

با بررسی نتایج به دست آمده از این طرح‌ها، این موسسه از مرداد 1390 بر آن شد که موضوع ترویج کتابخوانی را در قالب طرح «با من بخوان» گسترش دهد. موسسه امیدوار است اجرای این طرح به پرسش‌های اساسی افرادی که به دنبال یافتن راه‌های بهتر برای ترویج کتابخوانی در میان کودکان خانواده‌های کم‌درآمد هستند، پاسخ گوید.

رساندن کتاب‌های با کیفیت به دست همه کودکان به‌ویژه کودکان خانواده‌های کم‌درآمد،‌ کودکان محروم و کودکان در بحران، کاربرد بلندخوانی به‌عنوان یکی از موثرترین راه‌های ترویج خواندن، همراه کردن فعالیت‌های خلاق ادبی و هنری با کتابخوانی برای تاثیر عمیق‌تر کتاب، ترویج مهارت‌ها و ارزش‌های زندگی از راه کتابخوانی، راه‌اندازی کتابخانه‌های کوچک محلی، روستایی و آموزشگاهی با کتاب‌های با کیفیت، آموزش دانش پایه ادبیات کودکان و مهارت‌های بلندخوانی و‌ فعالیت‌های هنری به مربیان کتابخوانی، ثبت و تهیه گزارش‌های مستند از فعالیت‌ها و نشست‌های کتابخوانی است.

سرپرست موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان اظهار کرد: در کنار همه محورها، برنامه کارگاه‌های کوتاه‌مدت ویژه آموزشی برای مربیان و کتابداران و کارگزاران در مناطق مختلف ایران را نیز برگزار می‌کنیم تا کسانی که در پیشبرد این برنامه کار اجرایی می‌کنند، به‌طور کامل با هدف‌ها و شیوه کار با آن آشنا شوند.

سرپرست طرح با من بخوان گفت: طراح و مجری این طرح موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان است اما برای اجرای آن در مناطق محروم از سوی نیکوکاران در مناطق مختلف از تهران و یزد گرفته تا اصفهان و بم پشتیبانی می‌شود. در جنوب خراسان نیز این طرح با حمایت «جامعه یاوری فرهنگی» که نهادی غیردولتی و مدرسه‌ساز به شمار می‌رود، رو به گسترش است.

با توجه به‌ضرورت ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی در مناطق محروم کشور، مؤسسه خیریه «مهرگیتی» و «موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان» با همکاری یکدیگر طرح با من بخوان را در خراسان جنوبی اجرا می‌کنند.

این طرح امسال با پشتیبانی موسسه خیریه مهرگیتی در خراسان جنوبی در حال اجراست و تعداد ۱۲ کلاس،۴۹۰ دانش‌آموز و ۱۴ آموزگار را تحت پوشش خود دارد.

زمان  اجرا یک دوره شش ماهه از بهمن ماه ۱۳۹۵ تا تیر ماه ۱۳۹۶ در نظر گرفته شده و مکان آن مناطق حاشیه بیرجند و خوسف در استان خراسان جنوبی است.

هدف روشن برنامه با من بخوان ترویج خواندن در لایه‌ها و قشرهای گوناگون اجتماعی است. از سوی دیگر دگرگون کردن ذهن کودکان و نوجوانان از ذهن نابارور به ذهن بارور، از ذهن خسته به ذهن پویا و ذهن بی‌پرسش به ذهن پرسشگر، یکی دیگر از اهداف این طرح است.

کودکان و نوجوانان باید بیاموزند که جامعه‌ای پویا و خلاق را همگان و در مشارکت با هم می‌سازند. برنامه با من بخوان در پی دستیابی به جامعه‌ای است که در آن فرهنگ و هنر برترین ارزش‌ها شمرده می‌شوند، از این رو این برنامه می‌خواهد گامی باشد در کنار گام‌های دیگر تا با کتابخوانی و اندیشه‌ورزی،‌ جامعه‌ای خلاق و شکوفا، سازنده و آفرینشگر و به دور از خشونت ساخته شود. جامعه‌ای که کودکان و نوجوانان، ارزش‌های انسانی و اخلاقی را از راه دانش‌اندوزی و فرهنگ و ادب بیاموزند و در وجود خود بارور و شکوفا کنند.

قائینی با ابراز خرسندی از دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده این طرح تا به امروز گفت: خوشبختانه به سبب آموزش پیوسته مربیان، ارزیابی‌های گسترده این طرح نشان از موفقیت‌های چشمگیر آن دارد. سایت خوانک وابسته به این موسسه با انتشار گزارش‌های دقیق از این طرح در مناطق گوناگون به‌خوبی نشان می‌دهد که چگونه و تا چه میزان به هدف‌های از قبل تعیین شده خود رسیده است.

وی افزود: این برنامه اکنون در جنوب خراسان در مهدکودک‌ها و پیش‌دبستانی‌های روستاهای دو منطقه نهبندان و قائن، در آذربایجان، در شماری از مهد روستاهای هریس، در حاشیه شهر یزد و در منطقه‌ای محروم به نام حسن‌آباد مشیر، در سه منطقه یزدآباد، ارزنان و حصه در حاشیه شهر اصفهان، در دو مرکز شبانه‌روزی بم، در چهار مرکز کودکان کار و خیابان تهران در محمودآباد، خاوران، مولوی و شوش، برای کودکان مرکز زنان سرپرست خانوار آوای ماندگار در مولوی، شیرخوارگاه آمنه در تهران، بیمارستان محک، مرکز کودکان بی‌سرپرست در شهریار کرج، با موفقیت و استقبال گروه‌های هدف در حال اجراست.

از سوی دیگر این طرح در خارج از ایران نیز موردتوجه و اقبال جوامع فرهنگی قرار گرفته است. کمیته جوایز ترویج خواندن شورای کتاب کودک، طرح با من بخوان موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان را به‌عنوان نامزد دریافت جایزه آساهی ۲۰۱۶ به دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان معرفی کرده است.

دلایل انتخاب این طرح از سوی کمیته جوایز ترویج خواندن شورای کتاب کودک، توجه ویژه به انتخاب کتاب‌های با کیفیت، ترویج عادت به مطالعه با روش‌های بلندخوانی همراه با فعالیت‌های هنری، ترویج در مناطق محروم مانند خراسان جنوبی و مراکز کودکان کار، برنامه‌ریزی هدفمند و سازماندهی شده، توجه به جذب اسپانسر برای پیشبرد طرح، برگزاری کارگاه‌های متعدد برای آموزش مربیان و معلمان، تاسیس کتابخانه در مراکز مورد آموزش و ارائه گزارش‌های مستند و راه‌اندازی سایت عنوان شده است.

جایزه ترویج خواندن آساهی هر دو سال یک‌بار به دو طرح یا موسسه‌ای اهدا می‌شود که با انجام فعالیت‌های چشمگیر، سهم پایداری در اجرای برنامه‌های ترویج کتابخوانی کودکان و نوجوانان داشته باشند. هر یک از شعبه‌های ملی IBBY کاندیداهای خود را به این دفتر اعلام می‌کنند و هیات داورانی مرکب از پنج عضو کمیته اجراییIBBY، طرح‌هایی را که در ارتباط با ترویج کتابخوانی است، مورد بررسی قرار می‌دهند.

این جایزه شامل یک دیپلم و ده هزار دلار است که از سوی حامی مالی جایزه، روزنامه ژاپنی آساهی شیمبون اهدا می‌شود. برندگان این جایزه در زمان برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب کودک در بولونیا (ایتالیا) اعلام و جوایز آن در تابستان همان سال در کنگره بین‌المللی ادبیات کودکان و نوجوانان در کشور میزبان کنگره داده می‌شود.

سپیده مولایی

ارسال نظر

advertise advertise advertise advertise advertise advertise advertise
02188004648 , 02188004647 تهران خیابان بیست و هفتم کردستان خیابان اول خیابان بیست و هشتم پلاک 20 تهران خیابان نامجو نبش کوچه محلوجیان پلاک 2 واحد 3